Logo

DISTRIBUTEUR VAN LEJONKLOU



LEJONKLOU
Geïntegreerde versterker BOAZU

Boazu is een geïntegreerde versterker zónder opties, maar mét een geweldige muzikaliteit.

Lees hieronder het verhaal van Fredrik Lejonklou over de totstandkoming van de Boazu.


Sagatun        Sagatun


In de zomer van 2015 besloot ik een geïntegreerde versterker te ontwikkelen.

Tot dusver zag ik me genoodzaakt om gevoelige, spanningsarme analoge signalen te isoleren van de sterke stroomsignalen die nodig zijn om de luidsprekers aan te sturen. Zo zijn de ontwerpen van de afzonderlijke voor- en eindversterkers, Sagatun en Tundra, tot stand gekomen.

Maar ik had nu een aantal ideeën verzameld hoe deze tegenstrijdige vereisten tóch succesvol gecombineerd konden worden. Dus in de herfst van 2015 begon het werk aan Boazu, wat ´rendier´ betekent in de taal van de Saami, het volk dat in noordelijk Lapland woont.

Het meest belangrijke deel van iedere versterker – of eigenlijk ieder muzieksysteem – is waar het signaal begint. Dit ogenschijnlijk simpele maar zeer belangrijke principe wordt ook wel ´Source First´ genoemd. Het gaat ervan uit dat ieder proces dat vroeg in de geluidsketen plaatsvindt een sterkere invloed op de kwaliteit van het signaal heeft dan processen die later volgen. Als we dit principe toepassen op het opnemen van muziek, dan zal het duidelijk zijn dat de (kwaliteit van de) muzikant belangrijker is dan (de kwaliteit van) zijn instrument, en dat (de kwaliteit van) het instrument weer belangrijker is dan (de kwaliteit van) de opname. Thuis is de kwaliteit van de opname die we afspelen weer belangrijker dan de apparatuur waarop we dit afspelen. Maar binnen de gebruikte apparatuur geldt dezelfde ´Source First´ regel; de broncomponent zoals een platenspeler of digitale streamer is belangrijker dan de versterker waarop de bron is aangesloten. En de kwaliteit van de versterker is op zijn beurt weer van grotere invloed op het eindsignaal dan de luidsprekers.

Velen gaan nog steeds hieraan voorbij en hechten meer belang aan de luidsprekers. Vaak omdat bij de luidsprekers het uiteindelijke geluid lijkt te ontstaan, en omdat luidsprekers ook enorm verschillen in de manier waarop ze klinken. Ontwikkelaars richten zich ook vaak op de luidsprekers omdat de meetwaardes vaak niet bijzonder goed zijn, dus beschouwen dit als het grootste obstakel op de weg naar muzikaliteit. Maar als ons doel is om geraakt te worden door de emotionele boodschap in de muziek, laat de praktijkervaring steeds weer zien dat des te dichter bij de bron je komt, des te groter en belangrijker de verschillen zijn.

In Boazu betekent ´Source First´ dat de 4 analoge ingangen het meest belangrijk zijn. Om ze zo effectief mogelijk te optimaliseren heb ik een Sagatun stereo voorversterker genomen en daarvan de bronkeuzeschakelaar vervangen door een direct circuit. Dat betekent dat iedere aangesloten en spelende bron direct hoorbaar is via de luidsprekers. Geen switches, geen afleesbaar display. Enkel muziek. Het grootste voordeel van deze oplossing is dat er geen schakelcircuits in de signaalweg zijn opgenomen die het geluidssignaal kunnen verslechteren.

Na het directe ingangscircuit komt de analoge volumeregelaar – gelijk aan de Sagatun – dat het geluidsniveau regelt. Dit is tevens het enige instelbare; het volume kan omhoog, omlaag en ge-mute worden via de knoppen op het frontpaneel of de meegeleverde afstandsbediening. Dat zijn de enige mogelijkheden – en met een bijzondere reden: iedere verdere toevoeging zorgt namelijk voor een iets mindere geluidskwaliteit. Het eindresultaat is dat Boazu nu meer speelplezier en muzikaliteit biedt.

Direct na de volumeregeling komt het eindversterkergedeelte dat vrijwel identiek is aan Tundra, en genoeg vermogen biedt om iedere luidspreker met voldoende controle aan te sturen.

Een groot deel van de kosten bij het maken van een Tundra eindversterker worden veroorzaakt door een extreem nauwkeurige selectie van de electrische componenten. Boazu wordt kostenbesparender geproduceerd door gebruik van componenten die nét buiten die selectie vallen. Boazu heeft wél dezelfde 1.1kg koperen heatsink en de dual 100W switch mode voedingsmodule die ook toegepast wordt in de Tundra. In eerste instantie heb ik een aluminium heatsink geprobeerd, maar de muzikale voordelen van koper (heldere, stevige, pefect getimede bass weergave) waren té duideijk om te negeren.

Het allereerste Boazu prototype, gereed in de lente van 2016 had maar liefst 4 kenmerken; een phono input, een hoofdtelefooningang, en aansluitingen voor een pre-out en fix-out. Ik ben maanden bezig geweest om vervolgens alles verder te optimaliseren, en had uiteindelijk het idee een goede geïntegreerde versterker te hebben gemaakt. Maar bij iedere luistersessie had ik daarna toch het idee dat Sagatun en Tundra meer speelplezier boden. Ik raakte afgeleid tijdens het luisteren in plaats van te worden ondergedompeld in de muziek. Dit was het bij nader inzien toch nìet; in een poging de kwaliteit te verbeteren begon ik steeds eenvoudiger circuits te maken en functies weg te laten. Zoals ik al gedacht had, ging met iedere vereenvoudiging de muzikaliteit vooruit.

Toen ik eenmaal klaar was, had Boazu dus geen enkele feature meer. En voor minder dan de helft van de prijs was Boazu op dat moment zelfs een beetje beter dan de afzonderlijke Sagatun en Tundra stereoversies..

De vele dingen die ik echter geleerd had bij de ontwikkeling van Boazu, heb ik samengevat in een reeks van verbeteringen, genaamd de ´Tarandus´ upgrades - en deze zijn eind 2016 beschikbaar gekomen voor alle Sagatun voor- en Tundra eindversterkers – waarmee de balans in de range weer hersteld werd.

Fredrik Lejonklou

Boazu 1.0 is uitgekomen in december 2016. In maart 2017 kreeg deze de ´Best Buy´ onderscheiding van Chris Frankland in het Britse tijdschrift HiFi Critic. Lees de review hier.

In september 2017 is er een upgrade gekomen van Boazu, versie 1.1 , waarbij twee capacitors worden vervangen door betere exemplaren. Het resultaat is hoorbaar nóg meer speelplezier!

 

Specificaties
Afmetingen (BxHxD) 350 x 69 x 350 mm
Gewicht 4.4 kg
Input spanning (twee versies) 90-132 of 187-264 VAC
Zekeringen (op zowel live als neutraal) T3.15A
Signaal ingangsimpedantie (alle ingangen) 10 kΩ
Signaal ingang maximaal niveau 5 VAC
Uitgang impedantie/Rec. load 0.05Ω /4 – 16Ω
Uitgangsvermogen (alle continue 2*24 W in 8Ω 20-20 k Hz
RMS minder dan 0,1% THD en 40 W/ch in 8Ω bij 1 kHz
lichtnet spanning > 103 of > 207 VAC) 70 W/ch in 4Ω bij 1 kHz
Uitgang piek spanning 26 V
Frequentiebereik (-3 dB) 2 tot 130 kHz
Verbruik 200 W max, 22 W standby